اهل البيت كردند و قلم زحمت از ايشان برداشته در احترام ايشان باقصى الغايه كوشيدند . بدين سبب در شرق و مغرب ، سادات اهل البيت بيشتر از ستارگان ، جمله مرفه الحال و مرضى البال با مال و نعمت و جاه و اقتدار و انعام و انظار ، تا لاجرم به بركت تعهد اين جمع ، حق تعالى رايات جهاندارى ايشان بر اقصى بلاد ايران و توران و هند و روم و عرب و عجم بلكه من مطلع الشمس الى مغربها بر كشيد ، و سلاطين عالم منقاد امر و نهى ايشان شدند . . . و تجار چين قصد مغرب مىكنند » . بنابراين به نظر مىرسد آشنائى با شرائط تاريخى و اجتماعى زمان تأليف اين كتاب و همچنين شناخت بهاء الدين محمد جوينى موجب خواهد شد هدف از نگارش كتاب روشن‌تر شود . به اين منظور مطالبى از تاريخ روضة الصفا ( تهذيب و تلخيص دكتر عباس زرياب ) و مقدمهء علامهء قزوينى بر تاريخ جهانگشاى جوينى عينا و يا به اختصار نقل مىگردد . مغولان در اوائل قرن هفتم هجرى تاخت‌وتاز خود در ايران و ساير مناطق آغاز كرده و در عرض چند دهه با تخريب شهرها و كشتار بسيار ، بزرگترين امپراطورى را در جهان ايجاد مىكنند . هلاكو ايلخان مغول بغداد را تصرف كرده و با كشتن المستعصم باللّه خليفهء عباسى ، حكومت اين خانواده را به پايان برد ( 656 هجرى ) . هلاكو به عمارت و ساختمان ميل عظيم داشت ، در الاتاغ مقرى بلند برپا كرده و در حوالى ارّان و آذربايجان بتخانه‌هاى بزرگ ساخت . در فصل پائيز 661 براى قشلاق به كنار زرينه رود رفت و در تمام ساختمان رصد الحاح بسيار كرد . زمام حكومت ولايت خراسان و مازندران و عراق در كف كفايت پسرش اباقا خان نهاد و اران و آذربايجان را به فرزند ديگرش يشموت سپرد و ديار بكر و ربيعه را به امير تودان و مملكت روم را به معين الدين پروانه داد . پس از قتل سيف الدين بيتكچى ، وزارت خود را به استقلال به شمس الدين محمد جوينى معروف به صاحب ديوان واگذار كرد و بر بغداد و اطراف آن برادر وى علاء الدين عطا ملك جوينى را كه مؤلف تاريخ جهانگشا است برگماشت .